Türkiye’de 5G Hazırlıkları ve Ekonomiye Muhtemel Etkileri

Türkiye’de 5G Hazırlıkları ve Ekonomiye Muhtemel Etkileri

Tayfun Acarer

1980’li yıllarda sadece “Ses İletişimi” ile başlayan 1G  Teknolojisindeki olanaklar, ilerleyen Nesillerde hızla gelişmiş ve özellikle 4G Teknolojisi ile büyük aşamalar kaydetmiştir.

Geçmişte Data hızı 3G Teknolojisi ile 84 Mbps hızına ulaşılmışken, 4G Teknolojisi 100 Mbps hızından başlamıştır. Bu hızın 5G Teknolojisinde 1000 Mbps hızından başlayacağı ve artarak devam edeceği hesaplanmaktadır.

Bilindiği üzere 2012 yılında başlayan 4G Teknolojisindeki artış trendi halen devam etmektedir. 2017 yılı sonunda 3G Teknolojisini kullanan Abone sayısı 4 milyar’a yaklaşmış, fakat daha sonra azalmaya başlamıştır.  4G Teknolojisini kullanan Abone sayısı ise 2018 yılı sonunda 3 milyarı geçmiştir. Bu sayının       4G lehine giderek artacağı ve 2019 yılında 4G Teknolojisini kullanan Abone sayısının, 3G Teknolojisini kullanan Abone sayısından fazla olacağı tahmin edilmektedir.

Standartları, kullanılacak frekansları ve mimari yapısı bu yıl sonunda yapılacak WRC toplantısında netleşecek olan 5G ile halen yoğun şekilde kullanılmakta olan 4G arasında sıkı bir ilişki olup, bu ilişki başlıca aşağıdaki alanlarda devam edecektir.

Bilindiği üzere 2012 yılında başlayan 4G Teknolojisindeki artış trendi halen devam etmektedir. 2017 yılı sonunda 3G Teknolojisini kullanan Abone sayısı 4 milyar’a yaklaşmış, fakat daha sonra azalmaya başlamıştır.  4G Teknolojisini kullanan Abone sayısı ise 2018 yılı sonunda 3 milyarı geçmiştir. Bu sayının       4G lehine giderek artacağı ve 2019 yılında 4G Teknolojisini kullanan Abone sayısının, 3G Teknolojisini kullanan Abone sayısından fazla olacağı tahmin edilmektedir.

Standartları, kullanılacak frekansları ve mimari yapısı bu yıl sonunda yapılacak WRC toplantısında netleşecek olan 5G ile halen yoğun şekilde kullanılmakta olan 4G arasında sıkı bir ilişki olup, bu ilişki başlıca aşağıdaki alanlarda devam edecektir.

4G Teknolojisinde özellikle “Mobile Broadband” çok önem kazanmış ve “xDSL like experience” ifadesiyle “sanki  xDSL” gibi bir kapasiteye ulaşılacağı kabul edilmiştir.

5G Teknolojisinin en önemli özelliklerinden birini “New Carrier Type” olarak isimlendirilen “Yeni Tür Taşıyıcı” sistemi olarak tanımlamak mümkündür.  Yine 5G Teknolojisinde “Ultra-dense small cells” olarak tanımlanan “Çok Küçük Hücreler ve “Range of tens of Gbps” olarak belirlenen “10’larca Gbps kapasitede Data indirebilme” olanağı da bulunmaktadır. Sayılan bu özellikler ve diğer olanaklar  5G Teknolojisinin “Fiber like experience” yani “sanki Fiber kapasitesi” gibi tanımlanmasına yol açmaktadır.

4 G Teknolojisinin daha ileri sürümü olan  4G LTE-Advanced Teknolojisinde;

  • “1 Gbps” hızına ulaşan “Peak Data Rate”in 5G Teknolojisinde “50 Gbps” den fazla olabileceği,
  • “Latency” olarak tanımalnan gecikmenin 5G Teknolojisinde “1 ms”nin altına düşeceği ve
  • Mobilite’ki Hızın “Support for up to 350 km/h” den 5G Teknolojisinde “Support for up to 500 km/h” ile 500 km saat’den fazla bir hıza ulaşacağı planlanmaktadır.

Bu gelişmeler nedeniyle 5G Teknolojisi ile günlük yaşantımızda pek çok işlevin çok önemli ölçüde değişeceğini söylemek bir abartı olmayacaktır.

5G Teknolojisinin başlangıç süreci ile ilgili birçok uluslararası kuruluş benzeri düşünceye sahiptir. Bu konuda;

  • Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) IMT-2020 (5G) standartlarının belirlenmesinin 2019 yılı sonunda yapılacak WRC-19 Konferansı ile 2020 yılını bulacağı, bunun sonucu olarak da yine IMT-2020 (5G) standartlarının 2020 yılında netleşebileceğini,

 

  • GSM Birliği (GSMA) görüşünde; İlk 5G şebekesinin, 2020 yılından önce kurulmasının beklenmediği ve 5G’nin 2025 yılından önce hizmet sunumunda 4G’nin önüne geçemeyeceği, yani halen mevcut olan 4G Teknolojisinin en az 5 – 6 yıl daha etkin olarak kullanılabileceği,

 

  • AB Komisyonu  görüşünde ise; Avrupa Komisyonu tarafından 2011 yılı Kasım ayında açıklanan 2014-2020 yılları arasında yürürlükte olacak AB’nin yeni Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı olan “Ufuk 2020” (Horizon 2020) programı; 80 milyar avro bütçesiyle, Avrupa’nın küresel rekabet edebilirliğini güçlendirmeyi ve Avrupa’da yeni büyüme ve istihdam olanaklarının oluşturulmasını ve söz konusu program ile 5G’nin 2020’den sonra AB’de yaygınlaştırılması planlandığı belirtilmektedir.

 

5G Teknolojisinin getireceği en önemli farlılıklardan birinin de “WRC-19 Konferansı”nda çalışılması istenilen ve halen kullanılan frekanslara oranla çok yüksek olan yeni Band’lar” olacağı düşünülmektedir. Mevcut 2G, 3G ve 4G sistemlerinde kullanılan frekanslara oranla çok yüksek olan ve aşağıda değerleri verilen bu bantlardan bir kısmının 5. Nesil sistemlerde kullanılması halinde, özellikle Anten boylarında, yeni nesil Baz istasyonlarının güçlerinde ve sistemin mimari yapısında çok önemli değişikliklerin meydana gelmesi kaçınılmaz olacaktır.

Bu bantların frekans aralıklarının WRC-15 konferansında aşağıdaki değerlerde olması kararlaştırılmıştır.

24-27 GHz,

31-33 GHz,

37-40 GHz,

45-47 GHz,

50-52 GHz,

66-76 GHz ve

81-86 GHz

Bu değerde frekansların 5. Nesil sistemlerde kullanılması halinde, Baz istasyonları ve bunlara ilişkin Antenlerin boyutları çok küçülecek ve buna bağlı olarak kapsama alanı da çok daralacağı için, bugüne oranla 10’larca kat daha fazla Baz istasyonu kullanılacaktır.

Söz konusu sistemin tesisinde; özellikle yoğun yerleşim yerlerinde çok küçük boyutlu ve diğer nesillere oranla daha düşük güçte sistemler kullanılacağı için Ana şebekenin tesisi ve bu şebekeye ilişkin yer  kira ücretleri, enerji bedelleri, yasal harçları ve transmisyon ücretlerinde (Full IP olacağı için) çok ciddi tasarruflar temin edilecektir.

5G teknolojisinin yaygın olarak kullanılacağı yıllarda Bilişim sektöründe kullanımı giderek artacak olan diğer bir gelişme de “Grafen” malzeme olacaktır. Grafen helen Bilişim sektörünün temel donanım malzemesi olan “Silisyumun yerini alacak ve özellikle “Sensör” yapısını bütünüyle değiştirecek yeni bir “Nano ürün”  olarak kullanılmaya başlanacaktır. Bu malzemenin yaygınlaşmasıyla birlikte Bilişim sektörünün pek çok temel özellikleri değişecek ve Bilişim sektörü farklı bir boyuta “Eşik atlayacaktır”

Leave a Reply