TESİD, Elektronik Sanayi İşbirliği Platformu - ESİP Projesi üyesidir.

Akıllı Tarım ve İklim Teknolojileri(*)

Akıllı Tarım ve İklim Teknolojileri(*)

İklim değişimi konusu 1900’lerin başından konuşulmaya, 1970’lerden itibaren uluslararası düzeyde ele alınmaya başlanmış, ancak gündemde son birkaç yılda ciddi bir ivme kazanmıştır. Bu kez, büyük ekonomiler konuyu yeni bir uluslararası rekabet düzeni ve taze bir sanayi stratejisi olarak ele almaktadır. Ülkemizde konu sınırda karbon vergisi ile gündemde ise de iklim değişimi uluslararası düzeyde finansmandan bilim ve teknolojiye yepyeni bir geniş ekonomik paradigma ve büyüme eksenini öngörmektedir.

İklim teknolojileri kısaca iklim değişiminin nedenlerini azaltan veya bertaraf eden, etkilerine uyumu artıran ve sonuçlarını yönetmeyi kolaylaştıran teknolojiler olarak tanımlanabilir. İklim teknolojilerinin ölçütü karbon eş değeri sera gazı salınımlarıdır.  Yeni düzende sera gazları anlamında verimsiz teknolojilerin işletmesi gittikçe daha fazla pahalı kalarak rekabetçiliğini yitirecektir. Büyümenin ölçütü üretilen GSMH’da karbon verimliliği olacaktır.

Dünya nüfusunun hızla çoğalması ve refah düzeyinin artışı ile mevcut üretim ve tüketim alışkanlıkları, kaynaklar dikkate alınca, sürdürülemezdir. Karşı karşıya olduğumuz problemin en çarpıcı örneklerinden biri gıda konusudur. Besi hayvancılığının etkilerinden CH4 gazının iklim etkisi CO2’nin 28 katıdır. Tarlada ortaya çıkan N2O gazının etkisi ise C02 nin 298 katıdır. Dünya nüfusunun gelişmiş ülkeler seviyesinde et tüketimi, tatlı su kaynakları dolayısı ile imkansızdır. Toprağımızın yorgun, su kaynaklarımızın stres altında, tuzlanma ve çölleşmenin etkili olduğu gerçeği ile gıda üretimi ve tüketiminde teknoloji kullanımın yaygınlaşması ihtiyacı açıktır.

Gıda üretiminde karbon verimliliğini artıracak hassas ve veriye dayalı kontrollü ortamlarda tarım önümüzdeki dönemde yaygınlaşacaktır. Bu kapsamda tarım makinalarının “akıllandırılması” ve veri toplama ve işleme konusunda farklı teknolojilere ülkemizde de rastlanmaktadır. Sera ve benzeri kapalı sistemlerde üretim yaygınlaşmaktadır. Üretimin tüketime yakınlaştırılması, artan nüfus yoğunluğu ile şehir tarımı, topraksız tarım, kapalı ortamlarda doğal olmayan ışık ve besinlerle tarım gibi konular rağbet gören konular olarak göze çarpmaktadır. Yapay et üretimi heyecanı teknolojinin yavaş gelişimi ile alternatif proteinlerin üretimine kaymıştır.

İklim değişimi açısından gıdanın temiz üretimi kadar verimli tüketimi de önemlidir. Ürünlerin taşınması ve saklanmasına dair teknoloji çözümleri kadar tüketilmeyen besinlerin karbon çevrimini tamamlamak üzere tekrar gıda üretim süreçlerine ulaştırılması da önemlidir. Veri toplamak işlemek ve dağıtmak konusunda teknolojinin sunabileceği farklı imkanlar vardır.

Elektronik cihazlara tarım ve hayvancılık üretimi ve tüketiminde ihtiyaç artacaktır. Ancak, elektronik cihazların kullanımı ve atılması sonucunda ortaya çıkan sera gazlarında 2014 yılından 2020’e kadar %52 artış olmuştur.  Elektronik cihazların tasarımında kolay geri dönüştürme ve dönüştürülmüş malzemelerin kullanılması bir tasarım kriteri olarak ortaya çıkmaktadır.

(*) Bu yazı için TESİD Yüksek Danışma Konseyi Üyesi Sn. Mete Çakmak’cıya (TTGV) teşekkür ederiz.