TESİD, Elektronik Sanayi İşbirliği Platformu - ESİP Projesi üyesidir.

Antalya’da Tarihi İklim Maratonu: COP31’in Ardından Teknoloji ve Sanayi Dünyasını Neler Bekliyor?

Antalya’da Tarihi İklim Maratonu: COP31’in Ardından Teknoloji ve Sanayi Dünyasını Neler Bekliyor?

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da planlanan takvimini 44 saatten fazla aşarak BM iklim zirveleri tarihinin en uzun soluklu toplantısı olarak 22 Kasım 2026 itibarıyla tamamlandı. Ancak yaklaşık 200 ülkenin katılımıyla gerçekleşen zirve, iklim diplomasi tarihinde bir ilke sahne oldu ve nihai sonuç bildirgesi (örtü karar) üzerinde uzlaşma sağlanamadan kapandı.

Küresel iklim politikalarının geleceğine dair önemli kırılmaların yaşandığı COP31’in öne çıkan başlıklarını ve elektronik ile teknoloji sanayimiz açısından taşıdığı stratejik mesajları derledik.

Zirveye Damga Vuran Gelişmeler ve Müzakere Krizi

Türkiye’nin ev sahipliğinde (COP31 Başkanı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum) ve Avustralya’nın müzakere başkanlığında (Müzakereler Başkanı Chris Bowen) yürütülen zirve, hem bilimsel uyarıların ciddiyeti hem de jeopolitik görüş ayrılıklarının derinliğiyle dikkat çekti:

  • Kritik Bilimsel Eşikler: Zirvenin açılışında Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026 yılının kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olduğunu açıkladı. Ocak–Eylül küresel sıcaklık ortalamasının sanayi öncesi dönemin 1,47 °C üzerine çıktığı ve El Niño hava olayının Aralık ayında rekor güce ulaşacağı verisi müzakere masasına aciliyet mesajı olarak yansıdı.

  • Fosil Yakıt Düğümü: İlk karar taslağında yer alan “fosil yakıtlardan (kömür, petrol ve doğalgaz) uzaklaşma” taahhüdünün, Suudi Arabistan ve petrol üreticisi ülkelerin itirazlarıyla sonraki taslaklardan çıkarılması süreci kilitledi. Avrupa Birliği (AB), İngiltere, Almanya, Norveç, Panama ve küçük ada devletleri (Marshall Adaları, Vanuatu, Belize vb.), fosil yakıtlardan açıkça söz etmeyen bir metni kabul etmeyeceklerini duyurarak kapanış oturumunda metni resmen reddetti.

  • İklim Finansmanı Tartışmaları: Gelişmekte olan ülkeler ve Afrika grubu, gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı ile Kayıp ve Hasar Fonu taahhütlerini yeterince somutlaştırmamasına tepki gösterdi.

Kabul Edilmeyen “Antalya Mutabakatı” Taslağında Neler Vardı?

Zirvede bağlayıcı bir nihai örtü karar onaylanamamış olsa da, kapanış genel kuruluna sunulan ve “Antalya Mutabakatı” olarak adlandırılan son taslak metin, küresel eğilimlerin yönünü göstermesi bakımından kritik maddeler içeriyordu:

  • 1,5 °C Sınırının Aşımı (Overshoot): Mevcut ulusal iklim planlarının dünyayı yaklaşık 2,6 °C ısınmaya götürdüğü kabul ediliyor; küresel ısınmada 1,5 °C eşiğinin aşıldığı ilk kez resmen kayda geçirilerek bu aşımın süresini ve etkisini sınırlandırma çağrısı yapılıyordu.

  • 2035 Elektrifikasyon Hedefi: Çin ve 150’yi aşkın ülkenin destek verdiği, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını %35’e çıkarma hedefi, elektriğin tamamen temiz kaynaklardan üretilmesi şartı esnetilerek gönüllü bir taahhüt olarak metne girdi.

  • Uyum Finansmanı ve Erken Uyarı Sistemleri: Gelişmekte olan ülkelere sağlanan adaptasyon finansmanının 2035’e kadar en az üç katına çıkarılması hedeflenirken; iklim afetlerine karşı çoklu tehlike erken uyarı sistemlerinin küresel ölçekte yaygınlaştırılması öngörülüyordu.

  • Türkiye’nin 10 Maddelik Eylem Gündemi: Nihai bildirge reddedilmiş olsa da Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında duyurduğu; sıfır atık, iklim dirençli akıllı şehirler, gıda güvenliği ve “İklim Uygulama Köprüsü” girişimlerini kapsayan 10 maddelik eylem gündemi gönüllü ortaklıklar çerçevesinde ilan edildi.

Türk Elektronik Sanayisi ve Teknoloji Ekosistemi İçin Çıkarımlar

COP31’de çok taraflı diplomasi tıkanıklık yaşamış olsa da, masadaki teknik başlıklar yeşil ve dijital dönüşümün (ikiz dönüşüm) sanayi için vazgeçilmez bir gerçeklik olduğunu bir kez daha teyit ediyor:

  1. Elektrifikasyon ve Güç Elektroniğinde Yeni Fırsatlar: 150’yi aşkın ülkenin desteklediği 2035 yılına kadar enerji tüketiminde elektriğin payını %35’e çıkarma vizyonu; akıllı şebekeler (smart grids), enerji depolama sistemleri, güç elektroniği, elektrikli araç şarj altyapıları ve yenilenebilir enerji bileşenleri geliştiren elektronik sanayimiz için doğrudan bir büyüme alanı sunuyor.

  2. Akıllı Şehirler ve Erken Uyarı Teknolojileri: Taslak metinde öne çıkan çoklu tehlike erken uyarı sistemleri ile Türkiye’nin eylem planındaki iklim dirençli akıllı şehirler vurgusu; nesnelerin interneti (IoT), ileri sensör teknolojileri, uydu haberleşmesi ve yapay zeka tabanlı veri analitiği çözümlerinin iklim adaptasyonundaki kilit rolünü pekiştiriyor.

  3. AB Pazarında Yeşil Mutabakat Kararlılığı: Zirvede fosil yakıtlardan çıkış konusunda en net ve tavizsiz duruşu sergileyen blokların başında Avrupa Birliği’nin yer alması, Türk sanayisinin en büyük ihracat pazarı olan AB’nin karbon düzenlemeleri ve sürdürülebilirlik standartlarından geri adım atmayacağını gösteriyor. Enerji verimli ürün tasarımı, eko-tasarım ve düşük karbonlu üretim süreçleri, küresel tedarik zincirindeki rekabetçiliğimizin temel belirleyicisi olmaya devam edecek.

Küresel iklim müzakerelerindeki diplomatik belirsizliklere rağmen teknoloji ve inovasyon eksenli yeşil dönüşüm hız kesmeden ilerliyor. Önümüzdeki dönemde Ar-Ge ve katma değerli üretim gücünü enerji verimliliği ve elektrifikasyon çözümlerine odaklayan teknoloji şirketleri, hem iklim krizine karşı küresel mücadelenin hem de sürdürülebilir büyümenin öncüsü olacak.