Güç Elektroniği Nedir? Türkiye’de Güç Elektroniği Uygulamaları ve Fırsatları

• 29 Nisan 2022

AR-GE ve İmalatı Türkiye’de yapılan güç elektroniği uygulamalarına Kesintisiz Güç Kaynakları, Kaynak İnverterleri, Asansör Motor Kontrol Birimleri, Endüstriyel Motor Kontrol sistemleri, Solar İnverter sistemleri, İndüksiyon ocakları örnek olarak verilebilir. Araştırmalara göre Türkiye Güç Elektroniğinde Lokomotiv olarak Kesintisiz Güç kaynağı sektörü gösterilmektedir. Türkiye KGK sektörünün büyüklüğü Dünya’daki KGK sektörüne göre %3 seviyesindedir. Yenilenebilir Enerji sistemleri, Otomobil Motor Kontrol sistemleri, BMS sistemleri, Kaynak İnverteri uygulamaları son yıllarda Türkiye’de ön plana çıkmaktadır.

Yeni Teknolojiler ve Fırsatlar:
Motor Kontrol sistemleri için Öngörücü Bakım ( Predictive Maintenance): Öngörücü bakım motor ve kontrol sistemlerinin arızalarını belirli tekniklerle öngörerek ve arızadan önce gerekli parçaların değişimine imkân sağlayan sistemi koruma amaçlı bir yöntem olarak tanımlanıyor. Son yıllarda dünyada motor üreticileri, uzun motor ömrü sağlamak, sistem aksama süresini kısaltmak, arıza maliyetlerini düşürmek, üreticiler için motor arızalarının kaynağını anlamak gibi avantajlarıyla bu yöntem üzerine arge çalışmaları yapılıyorlar. Özellikle Yapay Zeka uygulamalarıyla bütünleşmiş bir motor sistemi endüstride üretim zincirini güçlendirecek ve sistem güvenilirliğini artıracaktır.

Modüler yapıda Askeri, Havacılık, Endüstriyel ve Medikal DC-DC çeviriciler: Askeri Sistemler, Aviyonik/Uzay sistemleri ve Medikal sistemlerde kullanılan modüler güç çözümleri, uygulamaya özel standartlardan dolayı oldukça yüksek maliyetlere ulaşıyor. Modüler güç ürünleri için toplam Türkiye’de toplam kullanım 15M$ seviyelerinde ve bu tarz çözümler büyük oranda ithal ediliyor.

Veri Merkezi ve Block Chain Yenilenebilir Enerji Sistemleri: Yapay Zekâ sistemlerinde kullanılan işlemci sistemlerinin güç tüketimi oldukça yüksek seviyelerde. Dünya’da Kripto para üretimi için harcanın Elektrik seviyesinin toplam güç Tüketiminin %’0,6 sına denk geldiği tahmin ediliyor. Bu kapsamda ülkemizde hem veri merkezlerindeki sitemler hem de Kripto Para madenciliği uygulamalarda yenilenebilir enerji sistemleri için yeni fırsatlar doğabilir.

Alt Ekipmanlar anahtarlama alt birimleri: Son yıllarda gelişim vadeden en önemli iki anahtarlama materyalleri Silisyüm Karbür ve Galyum nitrür olarak görülüyor. Geniş bant aralığı materyaller olarak da adlandırılan bu materyaller, teknik özellikleri ile ihtiyaç duyulan yüksek performans güç koşulları ve kullanılacak çevresel koşullara karşı bazı örnek uygulamalarda şimdiden beklentileri karşılamış durumda. Öngörüler SiC tabanlı yarı iletken marketinin 2024 yılında 2 Milyar dolar seviyesine ulaşacağı yönünde.

Türkiye yıllardır yarı iletken teknolojilerinde yatırım tartışması yapıyor ve yüksek ilk yatırım maliyetleri karşımıza çıkıyor. Oysa tahminlere göre 300-500M$ bir yatırımla SiC gibi teknolojileri Türkiye’de üretmek mümkün olabilir.

Bu yazı için EMPA  firmasına katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Kaynak: TESİD 2020 ALMANAK