TESİD, Elektronik Sanayi İşbirliği Platformu - ESİP Projesi üyesidir.

Türkiye’de Mobil  Haberleşme (*)

Türkiye’de Mobil Haberleşme (*)

Haberleşme sektörü, gelişen iletişim teknolojileri ve kullanıcılar arasında artan mobil iletişim ihtiyacı nedeniyle son yıllarda hızlı bir gelişim sürecine girmiştir. Veri iletiminin de mobil şebekeler aracılığıyla temin edilmesi mobil haberleşme sistemlerinin ilerlemesine ön ayak olmuştur.

Yalnızca ses iletiminin mümkün olduğu 1G’den; 90’lı yıllarda veri iletiminin de yapılabildiği 2G’ye geçiş yapılması mobil haberleşme macerasına farklı bir boyut katmıştır. Haberleşme sektöründeki en köklü değişimlerden birisi 3G’nin kullanıma sunulmasıyla yaşanmıştır. 3. nesil iletişim teknolojisi olarak tabir edilen yüksek hızlara sahip; iletişim şebekelerinin hayata geçmesiyle telekomünikasyon sektöründeki dönüm noktalarından birisi yaşanmıştır. 3G’nin kullanıma başlanmasıyla bant genişliği artırılmış, daha geniş uygulamaların desteklenmesi için olanak tanınmıştır. Mobilde genişbant internet bağlantısını, görüntülü görüşme olanağını, lokasyon bazlı servisler için gerekli altyapıyı kullanıcıların hizmetine sunmuştur.

1 Nisan 2016 tarihinden bu yana Türkiye’de kullanılmakta olan 4G teknolojisi 300 Mbps’ye varan hız ile hizmet vermektedir. 4G ayrıca kullanıcıların bir internet servis sağlayıcısından (ISS) kablolu bir bağlantıya ihtiyaç duymadan internet bağlantısı elde etmelerini sağlamaktadır. 4G’nin hayata geçmesiyle birlikte veri iletim kapasitesi ve bant genişliğinin oldukça verimli kullanıldığı MIMO (Multiple-Input and Multiple-Output) ve OFDM (Orthogonal Frequency-Division Multiplexing) teknolojileri de hayatımıza dahil olmuştur. Bu sayede 3G’ye kıyasla daha fazla kapasite ve bant genişliği sağlamaktadır. 4G aynı zamanda hem ses hem de veri için, tamamiyle IP şebeke kullanarak, devre anahtarlı ağ ile sesi etkinleştiren 3G’den farklıdır. Bütün bir IP ağı olan 4G şebekesi; operatörlerin çok daha verimli bir şekilde yönetebileceği bir altyapı sunmaktadır.

Literatürde dördüncü nesil iletişim ağlarına verilen isim olan 4G, ülkemizde daha gelişmiş bir sürümü olan “LTE Advanced” kullanılması sebebiyle çoğunlukla 4.5G kavramıyla karşımıza çıkmaktadır. 4.5G iletişim teknolojisi gündelik yaşantımızdaki iletişim ihtiyacını karşılarken aynı zamanda acil durum haberleşme sistemleri, konum bazlı servisler gibi ilave çözümleri de içermektedir. Büyük afetlerde ve acil durumlarda altyapı hasarları ve kullanım yoğunluğu gibi nedenler ile haberleşme yoğun olarak kesintiye uğramaktadır. Afet ve acil durumlarda müdahalenin yapılabilmesi, koordinasyonun sağlanabilmesi, kaynakların etkin kullanımı ve yetkililerin durumsal farkındalığının artırılması; kısaca afet ve acil durumun tümüyle yönetilmesi açısından haberleşme sistemlerinin daima etkin olması hayati önem taşımaktadır. Tüm bu çözüm ve süreçler 4.5G imkanları ile sürdürülürken globalde 5G için geliştirme çalışmaları da devam etmektedir.

Türkiye de global gelişmelere eş zamanlı olarak 5G için ürün geliştirme çalışmalarına hız vermektedir. 5G, telekomünikasyon sektöründe çığır açmakla kalmayacak, kendisine bağlı dikey sektörlerde de önemli gelişmelerin kapısını aralayacaktır. Düşük gecikme süreleri ile robotik, akıllı araçlar ve akıllı ulaşım sistemleri gibi gecikmeye duyarlı yenilikçi hizmetlerin sunulması kolaylaşacaktır. 5G; otomotiv, sanayi, enerji, sağlık, tarım, medya ve eğlence gibi birçok alanda dijital dönüşümü hızlandırarak yenilikçi uygulamaların geliştirilmesi ve kullanılmasında etken olacaktır.

5G’nin son tüketiciye sağladığı hızlı bağlantı ve düşük gecikme süresi, işletmeler ve yeni girişimler için de öncü olacaktır. 5G teknolojisi üretim süreçlerine esneklik, güvenlik ve verimlilik katarak yeni nesil bir akıllı fabrika modeli de yaratacaktır. 5G teknolojisinin mümkün kılacağı bu akıllı fabrikalarda yüksek verimlilik sayesinde düşen maliyetlerin yanı sıra insan hatasının da büyük ölçüde ortadan kalkması ürün kalitesini iyileştirecektir. Öte yandan tüketicilerin taleplerine göre özelleştirilen ürünler ve çalışanlar için daha verimli uzaktan çalışma olanakları da 5G teknolojisinin sağladığı esneklik ile mümkün olabilecektir. Kırsal kesimlere 4G’den çok daha hızlı, kapsamlı ve uygun maliyetle ulaşabilecek 5G, bu bölgelerdeki işletmeler için de yeni fırsatlar sunacaktır.

(*) Bu yazı için TESİD Üyesi ULAK’a teşekkür ederiz.